Vay qua ứng dụng nhanh và tiện, nhưng đây cũng là nơi tín dụng đen ẩn náu. Bài này chỉ cách kiểm tra giấy phép, nhận biết dấu hiệu lừa đảo và những gì một ứng dụng hợp pháp không bao giờ yêu cầu.
Chỉ cần gõ vay tiền nhanh vào kho ứng dụng, bạn sẽ thấy hàng trăm kết quả hứa giải ngân trong vài phút, không cần thẩm định. Một số là sản phẩm của ngân hàng hoặc công ty tài chính được cấp phép; số khác là tín dụng đen đội lốt công nghệ, với lãi suất thực tế hàng trăm phần trăm mỗi năm và cách đòi nợ đe dọa cả người thân. Phân biệt hai nhóm này là bước quan trọng nhất trước khi nhấn đăng ký.
Ai được phép cho vay tại Việt Nam
Hoạt động cho vay chuyên nghiệp chỉ được thực hiện bởi tổ chức tín dụng do Ngân hàng Nhà nước cấp phép: ngân hàng thương mại, công ty tài chính tiêu dùng (như FE CREDIT, Home Credit, HD SAISON, Mcredit…), tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân. Ứng dụng của các đơn vị này luôn ghi rõ tên pháp nhân, số giấy phép, địa chỉ trụ sở và hợp đồng có đầy đủ lãi suất, phí. Một ứng dụng chỉ có tên thương mại mà không tìm được pháp nhân đứng sau là dấu hiệu đầu tiên cần dừng lại.
Bốn cách kiểm tra trước khi cài đặt
Thứ nhất, tra tên công ty trong danh sách tổ chức tín dụng trên trang của Ngân hàng Nhà nước. Thứ hai, chỉ tải ứng dụng từ App Store hoặc Google Play với tên nhà phát triển trùng pháp nhân, không cài từ đường link gửi qua tin nhắn hay Zalo. Thứ ba, xem hợp đồng mẫu: tổ chức hợp pháp công bố lãi suất theo năm hoặc tháng, phí cụ thể và kỳ hạn; tín dụng đen chỉ nói tiền nhận về và số tiền phải trả theo ngày. Thứ tư, tìm trang chính thức và tổng đài để đối chiếu; nhiều công ty lớn còn đăng cảnh báo về các trang mạo danh họ.
Những gì ứng dụng hợp pháp không bao giờ yêu cầu
Không yêu cầu chuyển tiền trước để được duyệt, kể cả gọi là phí hồ sơ, phí bảo hiểm hay tiền chứng minh tài khoản. Không đòi quyền truy cập toàn bộ danh bạ, hình ảnh và tin nhắn của bạn; ứng dụng chính thống chỉ cần chụp CCCD, xác thực khuôn mặt và, nếu có, quét NFC. Không yêu cầu mật khẩu ngân hàng hay mã OTP của ứng dụng khác. Và không giải ngân số tiền nhỏ hơn hợp đồng rồi tính lãi trên số lớn hơn.
Về lãi suất, Bộ luật Dân sự đặt trần 20%/năm cho vay dân sự giữa cá nhân; tổ chức tín dụng được thỏa thuận lãi suất theo quy định riêng của ngành ngân hàng, nên lãi suất công ty tài chính có thể cao hơn trần này mà vẫn hợp pháp. Điều bất hợp pháp là cho vay với lãi suất gấp năm lần trần dân sự trở lên và thu lợi bất chính, cấu thành tội cho vay lãi nặng theo Bộ luật Hình sự.
Nếu đã lỡ vay từ ứng dụng đáng ngờ
Lưu lại hợp đồng, lịch sử chuyển tiền, tin nhắn đe dọa và thông tin ứng dụng. Chỉ trả phần gốc và lãi trong giới hạn pháp luật, không trả thêm theo yêu cầu qua điện thoại. Tố giác đến công an nơi cư trú hoặc qua ứng dụng VNeID; báo cho người thân biết để họ không bị thao túng bằng cuộc gọi đòi nợ. Sau đó, nếu vẫn cần tiền, hãy tìm đến ngân hàng hoặc công ty tài chính được cấp phép, nơi lãi suất tuy không thấp nhưng minh bạch và có cơ quan giám sát.
Vay online an toàn là vay đúng chỗ
Ứng dụng của tổ chức tín dụng hợp pháp có thể duyệt trong vài phút và giải ngân trong ngày, không thua kém tín dụng đen về tốc độ. Điểm khác là bạn ký hợp đồng có lãi suất rõ ràng, được ghi nhận lịch sử tín dụng trên CIC và có quyền khiếu nại. Mất năm phút kiểm tra pháp nhân trước khi vay là khoản đầu tư rẻ nhất bạn có thể làm.
