Bankalar aylık faizi öne çıkarır; ama ödediğiniz para faiz, KKDF, BSMV, tahsis ücreti ve sigortadan oluşur. İki krediyi doğru karşılaştırmanın yolunu ve vade sınırlarını anlatıyoruz.
İhtiyaç kredisi reklamlarında büyük puntoyla yazılan rakam aylık faiz oranı: %2,84, %3,19, %3,65. Oysa hesabınızdan çıkan para yalnızca faiz değil. Türkiye’de bir bireysel kredinin gerçek maliyetini beş kalem oluşturuyor ve bankalar bunları farklı yerlerde, farklı puntolarla gösteriyor. Karşılaştırmayı doğru yapmanın tek yolu hepsini aynı tabloya koymak.
Faizin üzerine gelen iki vergi
Bireysel kredilerde hesaplanan faizin üzerine %15 oranında KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) ve %15 oranında BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) ekleniyor. Yani aylık %3,50 faiz, sizin için fiilen %4,55’e denk geliyor. Bankaların hesaplama araçları taksit tutarını genellikle vergiler dahil gösteriyor; ama “faiz oranı” satırı vergisiz. İki bankayı faiz oranından karşılaştırırken bu fark aynı oranda her ikisine de yansıdığı için sorun değil; asıl sorun faiz dışındaki kalemlerde.
Tahsis ücreti ve sigorta
Kredi tahsis ücreti yasal olarak kredi tutarının binde 5’i ile sınırlı; 100.000 TL için en fazla 500 TL. Bazı bankalar bunu almıyor, bazıları tavandan alıyor. Hayat sigortası ise yasal olarak zorunlu değil, ama sigortalı kredide faiz genellikle daha düşük gösteriliyor ve prim tutarı vade, yaş ve tutara göre binlerce lirayı bulabiliyor. Bir bankanın örnek tablosunda 100.000 TL’lik 12 aylık kredide tahmini prim 3.800 TL yazıyordu; bu, altı aylık faize yakın bir rakam. Sigortayı bankadan almak zorunda değilsiniz; bankanın istediği teminatla başka bir sigortacıdan yaptırıp ibraz edebilirsiniz.
Tek doğru ölçü: yıllık toplam maliyet oranı
Bankalar ödeme planında “yıllık toplam maliyet oranı” ya da “efektif yıllık faiz oranı” yayımlamak zorunda. Bu oran faizi, vergileri ve tahsis ücretini kapsıyor; sigorta primi çoğu tabloda hariç tutuluyor. İki krediyi karşılaştırırken aynı tutar ve aynı vade için bu orana ve toplam geri ödeme tutarına bakın. %2,84 faizli ama 500 TL ücretli ve 3.800 TL sigortalı bir kredi, %3,00 faizli ama masrafsız ve sigortasız bir krediden pahalı çıkabilir.
Vade sınırları ve vade tuzağı
BDDK düzenlemesine göre 125.000 TL’ye kadar ihtiyaç kredilerinde azami vade 36 ay, 125.001-250.000 TL arasında 24 ay, 250.000 TL üzerinde 12 ay. Bu sınırlar içinde uzun vade taksiti düşürüyor ama toplam ödemeyi büyütüyor: 50.000 TL’lik bir kredi 12 ayda yaklaşık 66.000-67.000 TL, 36 ayda 97.000-105.000 TL toplam geri ödeme anlamına geliyor. Taksitin gelire oranı için yaygın kural %50’yi geçmemek; bankalar da bunu şart koşuyor.
Başvurmadan önce beş kontrol
- ✔️ Aynı tutar ve vade için en az iki bankanın hesaplama aracını çalıştırın; toplam geri ödemeyi yan yana yazın.
- ✔️ Sigortalı ve sigortasız teklifi ayrı ayrı isteyin; primi toplam maliyete ekleyin.
- ✔️ Tahsis ücretinin alınıp alınmadığını ve tutarını sorun.
- ✔️ Erken ödeme ve ara ödeme koşullarını öğrenin; yasal olarak erken ödemede faiz indirimi hakkınız var.
- ✔️ Kredi kullandıktan sonraki 14 gün içinde cayma hakkınız olduğunu unutmayın: anapara ve o güne kadarki faizi ödeyerek vazgeçebilirsiniz.
