รวมหนี้เป็นก้อนเดียว: คุ้มจริงไหม และควรทำเมื่อไร?

สินเชื่อรวมหนี้ช่วยลดดอกเบี้ยและจำนวนงวดที่ต้องจำได้จริง แต่เฉพาะเมื่อตัวเลขสองตัวเป็นใจ บทความนี้ให้วิธีคำนวณและกับดักที่ทำให้หลายคนรวมหนี้แล้วหนี้กลับเพิ่ม

คนไทยจำนวนมากมีหนี้กระจายอยู่ในบัตรเครดิต 2–3 ใบ บัตรกดเงินสดอีกใบ และผ่อนสินค้าอีกสองสามรายการ แต่ละก้อนดอกเบี้ยต่างกัน วันครบกำหนดต่างกัน และรวมกันแล้วไม่มีใครรู้ว่าจ่ายดอกเบี้ยเดือนละเท่าไร สินเชื่อรวมหนี้เสนอทางออกคือกู้ก้อนเดียวมาปิดทุกอย่างแล้วผ่อนงวดเดียว คำถามคือคุ้มหรือไม่

ตัวเลขสองตัวที่ตัดสินทุกอย่าง

ตัวแรกคือดอกเบี้ยแท้จริงต่อปีของสินเชื่อใหม่เทียบกับดอกเบี้ยถัวเฉลี่ยของหนี้เดิม บัตรเครดิตอยู่ที่ 16% บัตรกดเงินสดและสินเชื่อส่วนบุคคลมักอยู่ที่ 20–25% ถ้าสินเชื่อรวมหนี้เสนอ 18% แปลว่าคุ้มสำหรับหนี้บัตรกดเงินสดแต่ไม่คุ้มสำหรับหนี้บัตรเครดิต ตัวที่สองคือดอกเบี้ยรวมตลอดสัญญา การยืดงวดจาก 24 เป็น 60 เดือนทำให้ค่างวดเบาลง แต่ดอกเบี้ยรวมอาจสูงกว่าเดิมแม้อัตราจะต่ำกว่า

ตัวอย่างที่ประหยัดจริง

หนี้บัตรกดเงินสด 80,000 บาทที่ 25% และบัตรเครดิต 40,000 บาทที่ 16% รวม 120,000 บาท ดอกเบี้ยเฉลี่ยราว 22% ถ้าได้สินเชื่อรวมหนี้ 16% ผ่อน 36 งวด ค่างวดราว 4,220 บาท ดอกเบี้ยรวมประมาณ 31,900 บาท เทียบกับการจ่ายหนี้เดิมด้วยงวดเท่ากันซึ่งจะเสียดอกเบี้ยราว 45,000 บาท ประหยัดได้กว่าหนึ่งหมื่นบาทและเหลือใบแจ้งหนี้เพียงใบเดียว

โครงการรวมหนี้ที่ ธปท. สนับสนุน

ธนาคารแห่งประเทศไทยผลักดันมาตรการรวมหนี้ข้ามสถาบัน (debt consolidation) ที่ให้ธนาคารรับหนี้บัตรและสินเชื่อส่วนบุคคลจากที่อื่นมารวมกับสินเชื่อบ้านหรือสินเชื่อใหม่ในอัตราที่ต่ำลง โดยไม่คิดค่าธรรมเนียมชำระคืนก่อนกำหนดกับหนี้เดิม ธนาคารหลายแห่งมีโปรแกรมของตัวเองที่รวบหนี้ได้ 3–4 รายการและไม่นับหนี้ที่จะรวบเป็นภาระในการพิจารณา ถามธนาคารที่คุณมีบัญชีเงินเดือนก่อน เพราะมักได้เงื่อนไขดีที่สุด

กับดักหลังรวมหนี้

กับดักที่พบบ่อยที่สุดไม่ใช่ดอกเบี้ย แต่คือวงเงินบัตรที่ว่างขึ้นมาหลังปิดยอด หลายคนรวมหนี้แล้วภายในหนึ่งปีบัตรกลับเต็มอีกครั้ง คราวนี้มีทั้งหนี้บัตรและสินเชื่อรวมหนี้พร้อมกัน ทางป้องกันคือลดวงเงินบัตรลงหรือปิดบัตรที่รวบไปแล้ว เหลือไว้ใบเดียวสำหรับใช้จ่ายและตั้งหักเต็มจำนวน

เมื่อไรที่ไม่ควรรวมหนี้

ถ้าหนี้รวมน้อยกว่าสามเดือนของรายได้และคุณจ่ายเต็มได้ภายในปีนี้ การรวมหนี้ไม่คุ้มค่าธรรมเนียมและเวลาที่เสียไป จัดลำดับจ่ายก้อนดอกเบี้ยสูงสุดก่อนจะเร็วกว่า และถ้าอัตราที่ได้รับเสนอสูงกว่าหนี้เดิมทุกก้อน ให้ปฏิเสธทันที ไม่ว่าค่างวดจะเบาแค่ไหน