เงินสำรองฉุกเฉิน: ควรมีเท่าไร และเก็บไว้ที่ไหนในประเทศไทย?

เงินก้อนเล็ก ๆ ที่พร้อมใช้คือสิ่งที่ทำให้คุณไม่ต้องกดเงินสดจากบัตรหรือกู้ด่วนเมื่อรถเสียหรือตกงาน บทความนี้บอกวิธีตั้งเป้า วิธีเริ่มแม้รายได้น้อย และที่เก็บที่ทั้งปลอดภัยและได้ดอกเบี้ย

สินเชื่อด่วนส่วนใหญ่ที่คนไทยขอกันไม่ได้เอาไปทำโครงการอะไร แต่เอาไปอุดเหตุฉุกเฉิน: ค่ารักษาพยาบาล ค่าซ่อมรถ เดือนที่รายได้หายไป เงินสำรองฉุกเฉินคือเงินที่กันไว้เพื่อเรื่องพวกนี้โดยเฉพาะ และหน้าที่ของมันคือกันไม่ให้เหตุไม่คาดฝันมูลค่า 5,000 บาทกลายเป็นหนี้ 8,000 บาทหลังบวกดอกเบี้ย

ควรมีเท่าไร

ตัวเลขอ้างอิงคือ 3–6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นต่อเดือน ไม่ใช่รายได้: ค่าเช่าหรือค่างวดบ้าน อาหาร เดินทาง ค่าน้ำค่าไฟ และค่างวดหนี้ ถ้ามีงานประจำและสวัสดิการ 3 เดือนพอ ถ้ารายได้ไม่แน่นอนหรือทำงานอิสระ ควรเข้าใกล้ 6 เดือน หากตัวเลขดูไกลเกินเอื้อม เริ่มที่เป้าเล็กก่อน เช่น 10,000 หรือ 20,000 บาท ซึ่งครอบคลุมเหตุฉุกเฉินทั่วไปได้ส่วนใหญ่แล้ว

เริ่มอย่างไรเมื่อรายได้น้อย

กฎที่ได้ผลคือกันเงินออกวันที่เงินเดือนเข้า ไม่ใช่รอเหลือปลายเดือน เพราะไม่เคยเหลือ เริ่มที่ 5% ของรายได้: เงินเดือน 18,000 บาทคือ 900 บาทต่อเดือน หรือ 10,800 บาทในหนึ่งปี ตั้งโอนอัตโนมัติไปยังบัญชีแยกในวันเงินเดือนออก และมองโบนัส เงินคืนภาษี หรือรายได้เสริมเป็นโอกาสเติมก้อนใหญ่ ที่สำคัญคืออย่าเก็บเงินสำรองไว้ในบัญชีเดียวกับบัญชีใช้จ่าย เพราะมันจะละลายไปโดยไม่รู้ตัว

เก็บไว้ที่ไหน

เงินสำรองต้องมีสองคุณสมบัติ: ถอนได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงและไม่ลดมูลค่า จึงตัดเงินสดที่บ้าน (หายง่ายและไม่งอกเงย) และตัดหุ้น ทอง หรือกองทุนเสี่ยงที่ราคาอาจตกในวันที่คุณต้องใช้ ทางเลือกที่เหมาะในไทยคือบัญชีออมทรัพย์ดิจิทัลดอกเบี้ยสูงของธนาคารที่ได้รับความคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝาก บัญชีเงินฝากประจำระยะสั้นสำหรับส่วนที่ไม่รีบใช้ และกองทุนรวมตลาดเงินสำหรับผู้ที่รับการรอ 1 วันทำการได้

เงินฝากได้รับความคุ้มครองแค่ไหน

เงินฝากที่ธนาคารพาณิชย์ในไทยได้รับความคุ้มครองจากสถาบันคุ้มครองเงินฝากในวงเงิน 1 ล้านบาทต่อผู้ฝากต่อธนาคาร ซึ่งเกินพอสำหรับเงินสำรองฉุกเฉินของคนส่วนใหญ่ หากเก็บกับธนาคารเดียวเกินวงเงินนี้ ให้กระจายไปอีกแห่ง และควรรู้ว่าดอกเบี้ยเงินฝากถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% เมื่อดอกเบี้ยรวมทุกบัญชีเกินเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด

เมื่อไรที่ควรใช้ และใช้แล้วทำอย่างไร

ใช้เฉพาะเหตุที่จำเป็น เร่งด่วน และคาดไม่ถึง ครบสามข้อ ค่าโทรศัพท์รุ่นใหม่ไม่เข้าเกณฑ์ ค่าฟันที่ปวดคืนนี้เข้าเกณฑ์ เมื่อใช้ไปแล้วให้กลับไปเติมด้วยอัตราเดิมทันทีในเดือนถัดไป และถ้าคุณมีหนี้ดอกเบี้ยสูงอยู่ ให้เก็บเงินสำรองก้อนแรกไว้ที่ราวหนึ่งเดือนของรายจ่ายก่อน แล้วเร่งปิดหนี้ก้อนนั้น เพราะดอกเบี้ย 16–25% ที่ประหยัดได้มากกว่าดอกเบี้ยเงินฝากหลายเท่า