เพดาน 16% ฟังดูไม่มาก แต่วิธีคิดดอกเบี้ยของบัตรเครดิตไทยทำให้คนที่จ่ายไม่เต็มจำนวนเสียมากกว่าที่คาดเสมอ บทความนี้อธิบายกลไกด้วยตัวอย่างตัวเลขจริง
ตั้งแต่ปี 2563 ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดเพดานดอกเบี้ยบัตรเครดิตไว้ที่ 16% ต่อปี และผู้ออกบัตรแทบทุกรายคิดเต็มเพดานนี้ ตัวเลขดูเบากว่าสินเชื่อส่วนบุคคลที่ 25% แต่คนจำนวนมากยังแปลกใจเมื่อเห็นดอกเบี้ยในใบแจ้งยอด เพราะสิ่งที่ทำให้บัตรเครดิตแพงไม่ใช่อัตรา แต่คือวิธีคำนวณ
ระยะปลอดดอกเบี้ยมีเงื่อนไขเดียว
บัตรเครดิตให้เวลาปลอดดอกเบี้ยสูงสุดราว 45–55 วันแล้วแต่ผู้ออกบัตร นับจากวันแรกของรอบบัญชีถึงวันครบกำหนดชำระ เงื่อนไขคือต้องจ่ายเต็มจำนวนตามใบแจ้งยอดภายในวันครบกำหนด ถ้าทำได้ คุณใช้เงินของธนาคารฟรีตลอดช่วงนั้น แต่ทันทีที่จ่ายไม่ครบ แม้ขาดเพียงร้อยบาท สิทธิ์ปลอดดอกเบี้ยของรอบนั้นจะหายไปทั้งหมด
ทำไมจ่ายบางส่วนแล้วโดนคิดจากยอดเต็ม
นี่คือจุดที่คนเข้าใจผิดมากที่สุด เมื่อคุณชำระขั้นต่ำหรือชำระบางส่วน ผู้ออกบัตรจะย้อนกลับไปคิดดอกเบี้ยจากยอดใช้จ่ายทั้งจำนวนของแต่ละรายการ นับตั้งแต่วันที่บันทึกรายการ ไม่ใช่นับจากวันครบกำหนดและไม่ใช่เฉพาะส่วนที่ค้าง สมมติรอบนี้รูด 30,000 บาท จ่ายไป 25,000 บาท ค้าง 5,000 บาท ดอกเบี้ยจะถูกคิดจาก 30,000 บาทตั้งแต่วันรูดจนถึงวันที่จ่าย แล้วจึงคิดจาก 5,000 บาทที่เหลือต่อไปจนกว่าจะปิดยอด
ตัวอย่างตัวเลข
รูดซื้อของ 30,000 บาทในวันที่ 1 ของรอบ วันครบกำหนดคือวันที่ 45 คุณจ่ายขั้นต่ำ 8% เท่ากับ 2,400 บาทในวันครบกำหนด ดอกเบี้ยรอบถัดไปจะมีสองก้อน: 30,000 × 16% × 45/365 ≈ 592 บาท สำหรับช่วงก่อนจ่าย และ 27,600 × 16% × 30/365 ≈ 363 บาท สำหรับยอดคงค้างในรอบใหม่ รวมราว 955 บาทในรอบแรกเพียงเพราะจ่ายไม่ครบ หลังจากนั้นถ้ายังจ่ายขั้นต่ำต่อไป ยอดหนี้จะลดช้ามาก เพราะขั้นต่ำส่วนใหญ่ถูกดอกเบี้ยกินไป
การกดเงินสดคือคนละเกม
เบิกเงินสดล่วงหน้าจากบัตรไม่มีระยะปลอดดอกเบี้ย ดอกเบี้ย 16% เริ่มเดินตั้งแต่วันที่กด และมีค่าธรรมเนียม 2.5–3% ของจำนวนเงินบวกภาษีมูลค่าเพิ่มตั้งแต่ต้น กด 10,000 บาทแล้วจ่ายคืนในหนึ่งเดือนจะเสียราว 320–450 บาท ซึ่งแพงกว่าสินเชื่อส่วนบุคคลของธนาคารในกรณีที่คุณมีเครดิตดี
วิธีไม่เสียดอกเบี้ยเลย
ตั้งหักบัญชีอัตโนมัติแบบเต็มจำนวน ไม่ใช่ขั้นต่ำ เลือกวันครบกำหนดให้อยู่หลังวันเงินเดือนออก และใช้บัตรจ่ายเฉพาะสิ่งที่มีเงินในบัญชีอยู่แล้ว ถ้าเดือนไหนจ่ายเต็มไม่ไหว การเปลี่ยนยอดเป็นผ่อนชำระที่ผู้ออกบัตรเสนอ (มักอยู่ที่ 0.6–0.9% ต่อเดือนแบบคงที่) หรือใช้สินเชื่อส่วนบุคคลดอกเบี้ยลดต้นลดดอกมาปิดยอด มักถูกกว่าการปล่อยให้หมุนอยู่ที่ 16% แบบคิดจากยอดเต็ม
